NIET HET MEDIUM MAAR HET ENGAGEMENT PRIMEERT

Mark Luyten is hoofd van de afstudeerrichting vrije kunsten en ook als autonoom beeldend kunstenaar nationaal en internationaal heel actief.

ML: Een student die kiest voor Sint Lucas Vrije Kunsten doet dat vanuit een heel bewuste motivatie. Daarom proberen wij deze instap in de vrije kunsten te begrijpen als een instap in kunst. Een student kiest voor kunst, hoe abstract, vaag en ongedefinieerd dat ook mag zijn. Bij die instap willen we kunst begrijpen als iets multidisciplinairs of interdisciplinairs. Daarom leggen we in het eerste jaar de breedte van dat kunstenlandschap open. We introduceren de student in diverse media en oriënterende vragen. Je kiest voor een kernatelier, een eerste medium waar je grootste interesse naar uitgaat. Daarnaast kan je je inschrijven voor extra ateliers waarin andere media geëxploreerd worden, en vervolgens projecten die de meer conceptuele bevraging van kunst opzoeken.

Welke houding verwacht je van een student die zich inschrijft voor een opleiding in de vrije kunsten, welke attitude kan mee bepalend zijn om zo’n opleiding tot een goed resultaat te brengen?

ML: Ik denk dat je een engagement moet hebben voor kunst, een interesse, een passie zelfs. Wat je nodig hebt is nieuwsgierigheid. Ik denk dat een kunstopleiding gedragen wordt door nieuwsgierigheid, de wens om steeds weer iets anders op te zoeken, om steeds je eigen grenzen te verleggen of om die grenzen af te tasten. De nieuwsgierigheid ook om kunst in andere vormen, mogelijkheden en media te gaan exploreren. Dit vereiste engagement maakt van een kunstopleiding een zware opleiding, een opleiding die veel inzet, hard werken en om een kritische ingesteldheid vraagt.

Het atelier is een heel belangrijk element in de opleiding. Sint Lucas Antwerpen heeft de rijkdom een soort open-atelierstructuur ter beschikking te kunnen stellen. Ik neem aan dat daarmee een bepaalde invloed of aantrekkingskracht wordt uitgeoefend op de mensen die er studeren?

ML: Het ateliergebouw van Vrije Kunsten van Sint Lucas Antwerpen is een uniek gebouw: een open, modernistische architectuur waarin alles en iedereen in een open communicatie met elkaar staat; waar amper schotten of grenzen zijn. De verschillende functies van de opleiding (spreken, tonen, werken, leren…) vinden daar plaats, maar zoeken tevens permanent verbindingen met elkaar. Elke student heeft er zijn plek in dialoog met de plekken en het werk van anderen.

Die openheid vertaalt zich ook in activiteiten die buiten de eigenlijke ateliers plaatsvinden: tentoonstellingen bezoeken, reizen, zelf tentoonstellingen organiseren, lezingen bijwonen...

ML: Inderdaad, daar leggen wij ook sterk de nadruk op: kunst is iets dat zich in de wereld afspeelt en vanaf de bachelor, maar zeker in de master, dient de artistieke werkzaamheid van de student/jonge kunstenaar geconfronteerd te worden met de wereld, bijvoorbeeld door het werk door middel van tentoonstellingen en presentaties aan de wereld te tonen en ter ondervraging voor te leggen. Maar kunst is natuurlijk een nog breder veld, dat niet alleen uit de eigen werkzaamheid en die van collega-studenten bestaat. Bezoek aan tentoonstellingen en musea, studiereizen, gastcolleges, workshops en masterclasses van bezoekende kunstenaars, van critici en van curatoren helpen dat beeld te verruimen en de artistieke praktijk met de wereld te verbinden.

En wat met internationale contacten?

ML: We zijn dit jaar gestart met een curriculum waarvan buitenlandse docenten een gedeelte begeleiden. Daarnaast ontwikkelen we ook een aantal internationale projecten zoals een workshop/tentoonstelling die zowel in Antwerpen als in Zwitserland georganiseerd wordt. Nog een nieuwigheid dit jaar is de residentie-uitwisseling: een afgestudeerde student van Sint Lucas kan op residentie in Zwitserland (Sierre) en een Zwitserse afgestudeerde student kan op residentie in Antwerpen. Die internationale dimensie proberen we dus zowel in het curriculum, in gemeenschappelijke projecten als in het docententeam uit te bouwen.

Een uitspraak die jou wel typeert is de volgende: we willen niet enkel kunstenaars opleiden, we willen van onze studenten ook kritische, bewuste burgers maken. Wat bedoel je daar juist mee?

ML: Ik meen dat die ingesteldheid een van de essentiële beweegredenen is van een artistieke praktijk. Als kunst haar plaats in de wereld heeft, dan is die plaats een kritische plaats. Kunst heeft met de wereld te maken, bouwt aan die wereld, denkt er met de taal die haar eigen is over na. Kunstenaars zijn creatieve geesten, die problemen durven opzoeken en die met nieuwe vormen als antwoord tevoorschijn durven treden. Dat kan op veel manieren gebeuren. Ik denk dat iemand die een artistieke opleiding heeft gehad, op een creatieve manier met zijn omgeving kan omgaan, als een kritische burger over de dingen nadenkt en op die manier ook in tal van andere maatschappelijke platformen en jobs werkzaam kan zijn.

Niet iedereen is in de wieg gelegd om een carrière zoals Jan Fabre of Luc Tuymans uit te bouwen. Welke andere professionele mogelijkheden zijn er nog na een opleiding vrije kunsten?

ML: Als ik kijk naar de mensen die de laatste drie jaar zijn afgestudeerd, dan zie ik een breed spectrum aan professionele invullingen: vooreerst zijn een aantal zeer succesvolle jonge Belgische kunstenaars afgestudeerden van Sint Lucas Antwerpen, en daarnaast is bijvoorbeeld een van onze oud-studenten werkzaam als criticus voor internationale tijdschriften, iemand anders is ondertussen actief als curator van tentoonstellingen, iemand anders leidt een Antwerpse galerie en twee oud-studenten werken in nog een andere galerie, iemand anders startte dan weer een uitgeverij voor kunstenaarspublicaties, enzovoort. Heel wat afgestudeerden vinden ook een uitdaging in de educatieve diensten van musea en uiteraard komen heel wat mensen in het onderwijs terecht. Ten slotte meen ik dat wij kritische, creatieve en ondernemende mensen opleiden die in allerlei bedrijven en organisaties terechtkunnen.


...
Vrije Kunsten

Bacheloropleiding vrije kunsten | Masteropleiding vrije kunsten

Atelier ruimtelijke kunst | Atelier foto | Atelier grafiek | Open Atelier | Atelier schilderkunst | Atelier video

Terug naar overzicht studiegids