Domestic Things: van mensen en dagelijkse dingen
Vanaf september 2009 heeft de optie Juweelontwerp|Edelsmeedkunst van Sint Lucas Antwerpen nu ook een opleiding die gebruiksvoorwerpen – ‘domestic things’ - uitroept tot betekenisvolle autonome objecten. Aan de basis ligt het oorspronkelijke ‘zilversmeden’; hoewel deze naam verwijst naar een lange historische traditie gebeurt de invulling ervan op een hedendaagse manier.
Stel je voor: er zitten gedachten en ideeën in je hoofd. Je kan kwaad worden, bevangen zijn door schoonheid of intriest raken, je kan protesteren of minstens erg kritisch zijn. Je hebt een eigen mening en die wil je graag kenbaar maken. Die wil je toch op één of andere manier vormgeven. Dat kan met woorden maar misschien nog beter met beelden.
Je hebt het gevoel dat de dagdagelijkse dingen je daarbij kunnen helpen, zij zijn het meest voor de hand liggende medium om je in uit te drukken; want het gewone, het herkenbare en het tastbare van een koffiekan, een vaas of een bezem lijkt jou nu net een uitstekend middel om je persoonlijke boodschap over te brengen.
Mensen en dingen hebben namelijk iets met elkaar, bijvoorbeeld door de ‘handzaamheid’, door de manier waarop de dingen gemakkelijk ‘in de hand’ of in het verlengde van het lichaam liggen. Zo komt het ook dat de maat of de schaal één van de belangrijkste aspecten is die de letterlijke en lijfelijke verbinding tussen mens en ding bepaalt.
Hoewel het gebruik van een ding - en de rituelen en gewoontes die ermee samen gaan - onlosmakelijk verbonden zijn met het object, roept het - juist daarom - veel meer op dan alleen maar de associatie met functionaliteit. Objecten vertellen verrassend veel over de mens, over zijn verlangens, gevoelens en handelingen, over zijn omgeving en over de maatschappij. Méér nog dan de beeldende kunst die vaak uitvergroot in musea hangt, staat ‘vrije vormgeving’ dicht bij de mens.
Studeren op de afdeling Edelsmeedkunst is daardoor de eigentijdse voortzetting van iets dat al lang geleden begon: de relatie van mens en ding.
Optiehoofd: Hilde De Decker (juweelontwerp)
Docenten: Pia Clauwaert (juweelontwerp) | Siegfried De Buck (juweelontwerp) | Hilde Van der Heyden (juweelontwerp) | Veerle Van Wilder (juweelontwerp) | Bart Vermaercke (digitale film/fotografie) | Hans Segers (waarneming/weergave) | Dirk De Backer (modeltekenen) | Ria Fabri (geschiedenis van het juweel) | Geert Bourgois (etnische sieraden) | Michel Meynen (filosofie) | Noortje Wiesbauer (cultuurfilosofie) | Inge van Reeth (initiatie tot de actuele kunst) | Hilde Van Pelt (actuele kunstgeschiedenis) | Frank Albers (literatuur)
Gastocenten: Esther Knobel (IL) | Evert Nijland (NL) | Yuka Oyama (JP) | Christoph Zellweger (CH) | Gijs Assmann (NL) | Erik Mattijssen (NL) | Sayaka Yamamoto (JP) | Boaz Cohen (IL) | Boy Vereecken (B) | Vera Siemund (DE) | Dinie Besems (NL) | Guy Cuypers | Ruudt Peeters (NL) | Tatjana Quax (NL) | Helen Carnac (UK) | David Clarke (UK)
Artist-in-residence: Ann Meskens (filosofe)
CONFRONTATIONS
De link tussen theorie en praktijk wordt uitgediept door tal van bijdragen door gastsprekers. In de lezingenreeks 'Confrontations', een samenwerking tussen Sint Lucas Antwerpen, Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen en PhL-Arts (MAD-Faculty), werden in de periode 2009-2010 lezingen gehouden door Jivan Astfalck | Jorge Manilla | Silke Fleischer | Peter Vermandere | Simone ten Hompel | Manon van Kouswijk | Anouk Peeters | Gisbert Stach | Tine de Ruysser | Bettina Speckner | Atelier ELF | Liesbeth Bussche | Christian Hoedl | Kasboekcollectief | Pieter Boons | Deganit Stern Shoken | Marjan Unger | Tatjana Quax | Helen Carnac | David Clarke | Klaus Burgel | Wesley Meuris
Extra-muros volgden de studenten tijdens de introductieweek (22-25/9/2009) de workshop Brandstof in Russeignies o.l.v. Gijs Assmann & Erik Mattijssen (NL).
ONDERZOEK
Onderzoek speelt een fundamentele rol in de afstudeerrichting Juweelontwerp | Edelsmeedkunst. Van 2007 tot 2010 liep in de afdeling het onderzoeksproject VORMAT, een onderzoek naar fysieke verbindingen tussen vormen en materialen, maar net zo goed naar 'mentale' verbindingen tussen verschillende denkvelden. In samenwerking met het Onderzoeksplatform Typografie werden de resultaten van dit project verwerkt tot een tentoonstelling en bijbehorende publicatie, met bijdragen van o.a. Ann Meskens (De Zondvloed), Evelien Bracke (freelance curator), Jorge Manilla Navarette (RHoK Academie & Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen), Pieter Boons (Heimat), Tim Oeyen en Sanny Winters (oeyenenwinters) en Prof. dr. Rik Pinxten (Onderzoekscentrum CICI | UGent). Op de VORMAT website krijg je een introductie tot deze uitgave. Vanaf september 2010 gaat een vervolgproject op VORMAT van start.
De afstudeerrichting Juweelontwerp | Edelsmeedkunst sluit zich tevens aan bij de onderzoeksgroep EMAT (Electron Microscopy for Material Science) o.l.v. Prof. dr. Staf van Tendeloo van de Universiteit Antwerpen voor materiaalonderzoek.
Vanaf september 2010 ging het vervolgproject UnScene van start. 'UnScene, Jewellery and Presentation' situeert zich als onderzoeksproject binnen het actuele discours over de positie en zichtbaarheid van de hedendaagse sieradenmaker. UnScene focust meer bepaald op nieuwe presentatiecontexten voor sieraden in relatie tot de toeschouwer. Er wordt daarbij rekening gehouden met de specifieke verhouding tussen sieraden en het lichaam, de schaal, het tactiele, de veiligheid, enzovoort. Naast een lezingenreeks ('Confrontations') maken ook praktische workshops en masterclasses deel uit van het onderzoek.
INTERNATIONALISERING
Vanaf september 2011 zal de afstudeerrichting Juweelontwerp | Edelsmeedkunst nauw samenwerken met de sieradenafdeling van de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam onder leiding van het nieuwe afdelingshoofd Suska Mackert.
ALUMNI
- Jorge Manilla Navarette: laureaat Henry Van de Velde Award Jong Talent 2009
- David Huycke: doctorandus De schoonheid van het onmogelijke (PhL-Arts)
- Silke Fleischer: mobiele tentoonstelling op Schmuck 2010 (München)
- Liesbet Bussche: laureate Toegepast 15, Design Platform Limburg
- Broes Van Iterson: sieraden blog broesvitrine
- Hilde De Decker: solotentoonstelling On the Move in het Deutsche Goldschmiedehaus Hanau 2010
De afdeling Juweelontwerp | Edelsmeedkunst stelt om de twee weken de deuren van haar zilveratelier open. Alumni en andere geïnteresseerden kunnen tijdens het Open Zilveratelier technische en inhoudelijke ondersteuning krijgen door Siegfried De Buck en andere aanwezige docenten.
...
