1 oktober 2004
Onderzoeksproject in de Vrije Kunsten, 'De publieke ruimte als artistiek medium' (2004-2006)
Het onderzoeksproject ‘Kunst in de publieke ruimte’ van de vrije kunsten sluit aan bij het internationaal project APS. en wordt uitgevoerd door Joris Ghekiere en Tom Iriks, in samenwerking met het departement kunstwetenschappen van de KULeuven. Daarnaast kan elke student Vrije Kunsten op vrijwillige basis participeren aan dit onderzoeksproject. ‘De publieke ruimte als artistiek medium’ of ‘kunst in de publieke ruimte’ onderzoekt hoe kunstenaars steeds vaker de klassieke fysieke tentoonstellingsruimte verlaten en hun werk trachten te concipiëren binnen het maatschappelijke weefsel. Het bestudeert met andere woorden de steeds veranderende relatie tussen kunstenaar, ruimte en publiek.
De Amerikaanse kunstcritica Miwon Kwon merkte in haar boek 'One Place After Another. Site-Specific Art and Locational Identity' (MIT Press, 2002) reeds op, dat de band van het kunstwerk met een bepaalde plaats vandaag eerder problematisch is te noemen, en niet meer gedacht kan worden in termen van een fysieke of ruimtelijke conditie. De plaats wordt als een discursieve constructie gezien, een platform van kennis, intellectuele uitwisseling en cultureel debat. Verder betekent de tendens van de hedendaagse kunst om zich midden in het leven - en bijgevolg de publieke ruimte - te plaatsen voor kunstcritica Rosalind Krauss ook een teruggang. Volgens haar imiteert men alleen maar de doordringing van het esthetische in het alledaagse, en verliest het kunstwerk hierdoor zijn kritische potentie. Daarom schuift ze de idee van mediumspecificiteit naar voren. De hedendaagse kunstpraktijk en theorie lijken hiermee te zijn geëvolueerd naar een cultuurkritiek die de plaats van kunst opnieuw definieert. De plaats of publieke ruimte wordt niet langer als iets letterlijks gezien maar begrepen als heterogene culturele formaties. Het onderzoeksproject vertrekt dan ook vanuit de vraagstelling of het spectrum aan culturele formaties niet beschouwd kan worden als een medium.
Activiteiten in het kader van dit project:
- De organisatie van een symposium ‘kunst in de publieke ruimte’ op 23/11/2006 i.s.m. Stad Antwerpen, Openluchtmuseum Middelheim en MuHKA (sprekers Sven Augustijnen, Nico Dockx, Wim Peeters en Luc Tuymans);
- De opzet van een workshop rond ‘Reënactment’ in het kader van het Europese project ‘Art in Public Sphere’;
- Participatie aan de omvorming van de voortgezette opleiding tot ma-na-ma.
- De resultaten van het onderzoek, alsook de werken die gerealiseerd werden door de studenten Vrije Kunsten in het kader van dit project, werden einde 2005 gepubliceerd in het boek ‘De publieke ruimte als artistiek medium’ (J. Ghekiere & T. Iriks).
